Cultuurgestuurd werken
Vanuit onze visie, missie, onderwijsvisie en kernwaarden werken wij vanuit de bedoeling aan steeds sterker en rijker onderwijs voor onze leerlingen.
Impactteams in 2025
Impactteams doen niet alleen onderzoek, maar zij ondersteunen en inspireren scholen ook. Een greep uit hun activiteiten in 2025!
Duurzame arbeidstoeleiding
In impactteam Duurzame arbeidstoeleiding zijn alle Aloysiusscholen met een route arbeid vertegenwoordigd. Het team ontmoet elkaar een aantal keren per jaar en was in 2025 ook te gast bij De Ortolaan Roermond in het nieuwe praktijklokaal op het Weerstandterrein. Het impactteam focust op duurzaam werk voor onze leerlingen. Zorgvuldige en fasegewijze voorbereiding op werken en de mogelijkheden voor een jobcoach zijn twee (onderzoeks)lijnen van het impactteam.
Pedagogisch handelen
Impactteam Pedagogisch handelen bracht een aantal methodieken bij elkaar die scholen kunnen inzetten om teams te laten oefenen in pedagogisch handelen. Met twee ervan lieten zij gedragswetenschappers en orthopedagogen kennismaken: inzet van Virtual Reality en educatief theater.
Inzet Virtual Reality en educatief theater
Een fijne opkomst bij de inspiratiesessie die impactteam Pedagogisch handelen begin 2025 organiseerde voor gedragswetenschappers, orthopedagogen en andere geïnteresseerden. Zij maakten kennis met een aantal methodieken die het impactteam ontwikkelde om binnen scholen het goede pedagogische gesprek te voeren. Zelf ervaren hoorde er ook bij. Dus ging de VR-bril op en werd er mee-geacteerd in educatief theater!
“Juist onze leerlingen verdienen een excellent pedagogisch klimaat”, hield boegbeeld Geert Rosielle van impactteam Pedagogisch handelen zijn collega’s voor.
Het impactteam zette de verschillende factoren die van invloed zijn op dat pedagogisch klimaat op een rij en maakte er een bouwstenenposter van met vragenkaarten als gespreksstarters. Het team komt graag naar schoolteams om hiermee het pedagogisch gesprek te faciliteren.
Er zijn meer methodieken ontwikkeld. En daarmee liet het team de collega’s graag kennismaken. Neem Virtual Reality. Eddy Sandino van CleVR vertelde meer over de mogelijkheden om met de VR-bril op in allerlei herkenbare situaties binnen of buiten school te oefenen.
Zowel leerlingen als leerkrachten kunnen in virtuele realiteit leren in allerlei (sociale) situaties. Denk aan het herkennen van emoties bij een ander, hoe je je gedraagt in een stagesituatie of omgaan met onbegrensd gedrag of verbale agressie.
Even uitproberen
“Zet je die VR-bril op, dan ben je meteen in die levensechte situatie in de omgeving die je vooraf aangeeft, in een veilige setting. Na een paar minuten, bespreek je met collega’s die hebben meegekeken na hoe het ging. Belangrijk is om vooraf je doelstelling te bespreken.”
Leerkracht Janne wil best even proberen hoe dat is, die VR-bril. De ‘meekijkers’ uit de zaal zien op het scherm hoe haar avatar met veel geduld blijft proberen om tegenstribbelende leerlingen aan de slag te laten gaan in de les. “Ik was metéén in die klas”, zegt ze na afloop. “Ik kan me echt voorstellen dat dit kan helpen om te oefenen met extreme situaties.”
Praktijkervaringen uit Eindhoven
Jeroen van De Korenaer Eindhoven gebruikt de VR-set van CleVR al. “Wij hebben bijvoorbeeld geoefend met een situatie waarin leerlingen drugs aangeboden krijgen”, vertelt hij. “We oefenen ook met leerlingen voor ze op stage of sollicitatiegesprek gaan. Een supermooi systeem. Zelf vind ik het heel goed dat je leerlingen op deze manier goed leert om het perspectief van de ander in te nemen en een goede dialoog te voeren.”
Wel merkte Jeroen dat je leerlingen goed moet voorbereiden, zodat ze weten wat ze te wachten staat. “Een soort ‘paniekknop’ voor leerlingen die nú willen stoppen, zou een goed idee zijn als ze het te spannend vinden. Sommige jongeren waren overstuur, zo écht is het.
Is de VR-set eenvoudig in gebruik? “Eddy is een paar keer geweest om ons een knoppencursus te geven en te leren hoe je casussen invoert. Zo kun je lichaamshouding van avatars programmeren en verschillende emoties die je terug wilt zien. Je hebt een paar middagen nodig om dat echt goed te leren.” “Klopt”, bevestigt Eddy. “Je moet wat vlieguren maken.”
Interactief en educatief terugspeeltheater: kijken en dan samen in gesprek
“Hoe versterken wij de groei van kinderen en jongeren? Dat is de centrale vraag in al onze voorstellingen”, benadrukte artistiek directeur Kim Zonneveld van Theatergroep PlayBack.
De acteurs van PlayBack waren al te gast op meerdere Aloysiusscholen om daar dagelijkse praktijksituaties te spelen, vanuit verschillende perspectieven en invalshoeken. In combinatie met het gesprek met ‘de zaal’ levert dat veel inzichten op. “Meedoen op het podium levert vaak lichte spanning op, maar wij werken juist aan succeservaringen. Daar leer je van.”
De acteurs gaan meteen aan de slag en spelen een scène waarin juf Mieke probeert om twee leerlingen te laten samenwerken. Dat gaat niet soepel. Steeds legt Kim het spel even stil om de collega’s te vragen wat zij hier zien gebeuren en of zij tips hebben voor juf Mieke om het anders te doen. “Welke pedagogische dilemma’s wij spelen, bespreken we vooraf met scholen”, licht Kim toe. “Dat kunnen bijvoorbeeld ook ‘schurende’ voorbeelden zijn van gesprekken met ouders, of echt complexe situaties met leerlingen.”
Het Kwartier had PlayBack al eens te gast op school, vertelde Mandy McSorland van de school in justitiële jeugdinrichting de Hunneberg in Nijmegen. “Omdat er situaties uit de praktijk worden gespeeld is het levensecht, maar wel heel veilig. Dat voel je ook echt in de begeleiding: niets is fout. Het gaf ons ook een teamboost, het is gewoon leuk om samen te doen.”
Onderwijsconcept voor nu en straks
Impactteam Onderwijsconcept voor nu en straks is in 2025 opnieuw samengesteld en organiseerde een leuke inspiratiesessie op de Savioschool in Hillegom. Het team verbetert en vernieuwt het onderwijs al langere tijd via de scrumaanpak. Na een theoretische inleiding gingen deelnemers samen aan de slag om een aantal werkvormen zelf te ervaren.
Scrummen (of agile werken) zorgt voor focus én plezier
Impactteam Onderwijsconcept voor nu en straks organiseert deze koersperiode regelmatig inspiratiesessies, te beginnen op de scholen die vertegenwoordigd zijn in het team. In maart was het de beurt aan de Savioschool in Hillegom, waar samenwerkingspartner Tante Lean een workshop verzorgde. Tante Lean vertaalde het in het bedrijfsleven bekende agile werken naar het onderwijs en begeleidde de Savioschool hierin.
Djoro Loupatty was zelf ooit directeur van de Savioschool. Hij vond het ‘een feestje’ om weer even binnen de schoolmuren te zijn en collega’s van scholen en ondersteunende diensten te vertellen over agile werken. Dat deed hij samen met collega Bregje.
Hoe houd je eigenaarschap?
De eerste vraag aan de workshopdeelnemers: wanneer was jij onderdeel van een droomteam? Doorpratend kwamen de kenmerken daarvan al snel op tafel: een gedeelde visie, plezier, focus, doelgerichtheid.
De tweede vraag: welke belemmeringen ervaar je dan bij het realiseren van zo’n team? Tja … heb je even? Personeelswisselingen, werkdruk, informatiedruk, onzekerheid, steeds complexere opgaven, regeldruk, verantwoordingsstress, steeds meer vraagstukken op het bord … Zie er dan maar eens voor te zorgen dat je je geen speelbal voelt en juist eigenaar te blijven van je school.
Djoro kwam uit bij agile werken, oftewel ‘scrummen’. Dat betekent in een herhalend ontwikkeltempo doelgericht aan de slag, met een scrumcoach die faciliteert en zorgt dat dit ontwikkeltempo ook wordt gehaald. Ook belangrijk: leren visueel maken: op een scrumbord staan alle doelen en afspraken.
Een middel, geen doel
“Deze manier van werken is natuurlijk geen doel op zich, maar kan een middel zijn om bijvoorbeeld de ontwikkeling van een schoolplan, een project of een onderwijsconceptverandering te structureren en behapbaar te maken”, lichtte Bregje toe.
Om even te ervaren hoe die sprints dan in z’n werk gaan, gingen de workshopdeelnemers in groepjes samen een huis tekenen en kregen daarvoor een paar aanwijzingen en ‘eisen’ mee. Bregje legde uit: “Coöperatieve werkvormen horen bij het instrumentarium als je agile gaat werken.”
Huis tekenen levert verrassende inzichten op
De verschillende rondes met steeds een nieuw opdrachtje zorgden ervoor dat collega’s elkaar snel leerden kennen. In recordtijd draaide het om samenwerken, taken verdelen, talent inzetten, een planning maken, prioriteren, creativiteit inzetten.
“Je bent verrassend snel een team”, constateerde een van de deelnemers verrast. “Wij ontdekten in ronde twee al dat je beter even kunt vertragen voor je aan de slag gaat, om eerst te bespreken wie welk taakje zou doen”, reflecteerde een tafelgenoot.
Veel lol
Na de sprintoefening vertelde directeur Judith Rutten van de Savioschool dat agile werken op de Savioschool ten goede komt aan het werkplezier en zorgt voor vermindering van de taaklast.
“Wij zijn een kleine school met een klein team”, vatte directeur Judith Rutten samen, “maar wij hebben dezelfde taken te doen als een grote school. Deze manier van werken helpt ons daarbij. We zijn als team ook sterker geworden in reflecteren en elkaar feedback geven. En we hebben veel lol.”
Agile werken in het kort
Hoe bouw je een professionele en lerende organisatie waar met focus, plezier en eigenaarschap wordt samengewerkt? De Savioschool doet dat door agile werken.
Leerkrachten komen in kleine teams samen, in een continu ontwikkelritme. Bij de start maakt het team doelen, die opgedeeld worden in concrete taken. Het team stelt prioriteiten en teamleden gaan aan de slag. Zij bepalen zelf hoe zij die taken uitvoeren.
Wekelijks komt het team een kwartier bij elkaar voor een
stand-up. Hoe gaat het? Lukt het allemaal? Kun je elkaar helpen? De teams werken volgens een cyclische planning van maximaal vier weken (sprints). Tijdens sprintbijeenkomsten reflecteren teamleden op de behaalde resultaten en op de kwaliteit van samenwerken via actieve werkvormen.
Na drie maanden is er een uitgebreidere terugkoppeling en met input van collega’s en soms ook leerlingen, ouders of netwerkpartners, gaan de teams weer aan de slag. Net zo lang tot doelen zijn behaald.
- Collega’s van de Savioschool deden opleidingen om zich het agile werken eigen te maken.
- Reken op zo’n anderhalf jaar voor je als team zelfstandig agile aan de slag kunt – die tijd heb je wel nodig om je de werkwijze eigen te maken.
Perspectief in geslotenheid
In februari 2025 organiseerden de scholen die samen Impactteam Perspectief in geslotenheid vormen, een gezamenlijke studiedag met ándere justitiescholen in Nederland. Het werd een inspirerende dag met veel ruimte voor uitwisseling van praktijkervaringen.
Ontmoeten & inspi(le)ren
Onze justitiescholen doen er alles aan om hun leerlingen toekomstperspectief te bieden zodat zij na hun verblijf in een justitiële jeugdinrichting weer positief kunnen bijdragen aan onze samenleving. Begin 2025 ontmoetten alle collega’s van alle justitiescholen in Nederland elkaar voor het eerst voor een kennis- en inspiratiedag. Het Kwartier in Nijmegen was één van de organisatoren.
In de scholen in de justitiële jeugdinrichtingen in Sassenheim, Spijkenisse, Lelystad, Breda, Veenhuizen en Nijmegen gebeuren prachtige dingen. Elke dag doen collega’s er daar alles aan om leerlingen niet alleen goed onderwijs, maar ook toekomstperspectief te geven. Dat mag niet achter gesloten deuren blijven … Op naar Doorn dus, waar onderwijsprofessionals en ondersteuners vooral veel praktijkervaringen uitwisselden.
“Iedereen wil iemand zijn”
“Iedereen wil iemand zijn”. Een mooie titel en een inspirerende lezing van psychotherapeut en docent Erik Jongman, die al dertig jaar werkt met de top-600 van forensisch psychiatrische jeugddelinquenten in Nederland.
Erik nam deelnemers mee in het hoofd en hart van (vaak) getraumatiseerde jongeren en ‘vertaalde’ zijn theoretische kennis en praktijkervaringen naar pedagogische handvatten voor deelnemers. Wat vertelt het gedrag van jongeren jou nu écht? En hoe kun je daar naar handelen?
Dit leverde een schat aan gouden tips op, zoals onder meer: blijf altijd zoeken naar wat jongeren motiveert, sluit aan bij hun coping-mechanismen, investeer in psycho-educatie én: blijf vooral dichtbij je zelf en wees echt.
“Cruciaal is dat je in gesloten onderwijs een team bent. Je hebt ieders kwaliteiten nodig en moet die ook gebruiken. Samen sta je sterker en vergroot je je circle of influence”, onderstreepte Erik. “Gezamenlijkheid is alles. Niet alleen met je team, ook met de jongeren.”
Twee nieuwe impactteams aan de slag
Impactteam Kwaliteitsbewust werken helpt scholen om een effectieve schoolzelfevaluatie vorm te geven. Het team richt zich eerst op de ontwikkeling van een kwaliteitscultuur: hoe moet die eruit zien om zo’n schoolzelfevaluatie mogelijk te maken? Daarnaast is een zich herhalende schoolevaluatie belangrijk – en de analyses die hierbij een rol spelen. Denk bijvoorbeeld aan een doelgroep- en contextanalyse en de analyse van onderwijsresultaten.
Impactteam Doorgroei ging in 2025 van start in onze regio’s. Het richt zich op de vraag wat wij nog meer kunnen doen om te voorkomen dat kinderen en jongeren uitvallen uit het onderwijs en hoe we jeugd die nu helaas niet of onvoldoende naar school gaat, de stap terug naar onderwijs kan zetten.
Inclusiekompas!
Op inclusiekompas.nl delen we verhalen over werken aan inclusief onderwijs. Hoe pakken we dat in onze scholen aan en hoe werken wij samen met netwerkpartners? In blogs en ‘Incloesjes’ delen collega’s (en liefst ook onze netwerkpartners!) hun visie, ideeën, beelden, successen en worstelingen.
MaatwerkAlliantie Midden-Limburg
Wat is de MaatwerkAlliantie?
De MaatwerkAlliantie Midden-Limburg draait om effectieve samenwerking tussen onderwijs, gemeente, jeugdhulp, zorg en arbeidsmarkt. En dan op alle ‘niveaus’: van bestuurders tot onderwijsprofessionals. Doel is kansrijk onderwijs voor alle jongeren in de regio, thuiszitten aanpakken en dat laatste natuurlijk liefst voorkomen.
Fotografie
John Peters, Jeroen Jazet, Maartje van Berkel